MOSES TRÊN ĐỒNG BẰNG – PHẦN CHÍN: PHÓ ĐÔNG TÂM

Truyện ngắn: Moses trên đồng bằng (平原上的摩西/Moses on the plain/Moses trên bình nguyên)

Tác giả: Song Tuyết Đào

Dịch sang tiếng Việt: Lục Hương @ Hạo Nhiên Chi Khí


PHÓ ĐÔNG TÂM

Trước khi chúng tôi chuyển đi, có một buổi tối nọ Đức Tăng vắng nhà, và tôi muốn nói chuyện với Lão Lí. Một là về tương lai, về việc học hành của Tiểu Phỉ, còn một là về quá khứ. Khi tôi bước đến cửa nhà anh ấy, tôi thấy Lão Lí đang ngồi trên kháng sửa chiếc đồng hồ treo tường, hôm nay Tiểu Phỉ không có nhà, con bé đang đi dự liên hoan ở trường. Đó là một buổi tối đầu thu năm 1995, trên bầu trời thành phố vẫn còn nhìn thấy những vì sao. Tôi đứng trong sân nhà anh ấy và nhìn anh gỡ chiếc đồng hồ treo tường ra, dùng một chiếc đinh nhỏ chọc vào bộ phận chuyển động, lau nó và vặn nó bằng một cái tuốc nơ vít nhỏ. Trên đầu đeo chiếc khăn kiểu thợ săn, anh ấy quả thật bất khả chiến bại. Trên sân đầy đồ cũ, vali, chạn gỗ, giày da, xoong nồi, thìa dĩa. Đó là để bán, nếu vẫn gom chưa đủ tiền, có thể đồng hồ cũng sẽ được bán, nhưng anh ấy cần phải sửa nó trước. Tôi gõ cửa, anh ngồi trên kháng ngẩng đầu lên nói, Phó lão sư đến chơi. Tôi nói, Tiểu Phỉ đã gọi như vậy rồi, anh Lí đừng gọi như vậy nữa, em đã nói với anh mấy lần rồi. Anh ấy để gọn lại các bộ phận của đồng hồ, xuống khỏi kháng đứng trên mặt đất nói, mời Phó lão sư ngồi. Tôi ngồi xuống, anh rửa tay bằng xà phòng, ra sân mở chạn lấy ra một chiếc nồi sắt, pha cho tôi một tách trà. Tôi nói, anh hãy ngồi xuống đi, em muốn nói chuyện với anh về Tiểu Phỉ. Anh ấy nói, sau khi ngồi một lúc lâu thì tôi muốn đứng một lúc. Tôi nói, điểm thi thử cuối cùng của Tiểu Phỉ nhiều hơn 30 điểm so với điểm đầu vào của trường trung học cơ sở tốt nhất. Anh nói, là nhờ Phó lão sư dạy tốt. Tôi nói, em đâu có dạy, kết quả thi là nỗ lực của chính con bé. Anh ấy nói, con bé có thể ngồi học chăm chỉ. Tôi nói, đừng quá bận tâm đến học phí, chúng ta có ít tiền dư ở đây. Anh ấy nói, tôi không quan tâm, tôi có thể lo được cho con bé. Tôi nhận lời chúc phúc của Phó lão sư thôi. Tôi nói ngày xưa đồ đệ xuống núi sau khi học nghệ thành tài, sư phụ còn tặng kiếm hay lộ phí tùy thân. Xin anh đừng khách sáo, thật sự là không cần như vậy, khi nào anh quay lại thì trả em sau cũng được.

Anh ấy nhấc tách trà của tôi đang đặt trên bàn kháng, gạn nước và rót thêm nước nóng. Uống nước nóng nhé, trà thảo mộc nguội dễ làm đau bụng, anh ấy nói, tôi cũng có thợ học việc, họ giỏi hơn tôi sau khi học, nhưng tôi không quan trọng việc đó. Họ ra quảng trường ngồi, tôi nghỉ ngơi ở nhà, không mất lòng người ta, cũng không phải đi xin ăn. Tôi cho tay vào trong túi quần lấy ra cái túi giấy đã chuẩn bị sẵn, anh ấy đè khuỷu tay tôi xuống và nói, Phó lão sư, đừng làm thế, đừng nói về chuyện đó nữa. Nếu có rút ra, tôi sẽ ném trả đấy. Tôi nhìn vào mắt anh ấy, đôi mắt rất to, không giống như nhiều người làm lâu năm trong nhà máy. Lời so sánh này nghe có vẻ sỗ sàng, nhưng chỉ là để tham chiếu mà thôi. Tôi nới lỏng túi giấy, rút tay ra và nói, em hiểu rồi, đây rốt cuộc là chuyện của anh và Tiểu Phỉ. Em sẽ rút lui, được chứ? Anh ấy nói, không phải là rút lui, mỗi người có một con đường riêng, tôi đã nói rồi, tôi sẽ làm chủ việc học của con bé.

Một lúc lâu mà không ai lên tiếng, tôi nghe thấy tiếng động trên kháng, kêu “tích tắc.” Tôi nói, em muốn nói với anh một điều, ngày mai em sẽ chuyển đi. Anh ấy nói, cô đã nói rồi. Tôi nói, anh có thể ngồi xuống không? Anh cứ đứng thế này, như thể em đang giảng bài vậy. Đó là một buổi tối tháng Chín. Anh ấy mặc một chiếc áo dệt kim cũ màu trắng, để hở gần hết cánh tay, cơ bắp nổi lên rõ ràng và chắc chắn như một cành cây, trên cổ tay anh ấy đeo chiếc đồng hồ nhãn hiệu Hải Âu. Mặc dù anh ấy đang làm việc nhưng không ra nhiều mồ hôi và trông vẫn sạch sẽ. Anh nghịch dây đồng hồ và ngồi đối diện với tôi, nghiêng người, chân buông thõng.

Tôi nói, trước kia anh Lý có biết em không? Anh ấy nói, tôi không biết, tôi chỉ biết cô khi cô chuyển đến khu này, biết rằng Phó lão sư là người có học. Tôi nói, em biết anh. Anh ấy nói, thật à? Tôi nói, vào năm 68, có một lần cha em bị ai đó đánh đập, anh đã đi ngang qua và cứu ông ấy. Anh ấy nói, là tôi ư? Tôi không nhớ. Bây giờ ông ấy thế nào? Tôi nói, bị lẫn và điếc, nhưng cơ thể vẫn ổn. Anh ấy nói, vậy thì tốt rồi, sẽ ít phiền phức hơn. Ngập ngừng một chút, anh ấy nói, lúc đó mọi người đều như vậy, tôi cũng đánh người, chỉ là cô không thấy mà thôi.

Tôi nâng tách trà lên và nhấp một ngụm, thật ấm áp, tôi nói. Bố em có một đồng nghiệp là giáo sư khoa văn học, chú ấy trở về từ Hoa Kỳ. Khi em còn nhỏ, họ thường gặp nhau để ngâm thơ của Whitman (1) và nghe nhạc. Anh ấy nói, ờ. Tôi nói, trong “Cách mạng Văn hóa,” chú ấy đã bị Hồng vệ binh đánh đập đến chết, có kẻ đã dùng tấm ván có đinh đập vào đầu chú ấy, và còn cả lũ đánh hội đồng chú ấy. Anh ấy nói, việc đó đã kết thúc rồi, giờ không còn như vậy nữa. Tôi kể rằng lúc đó một số Hồng vệ binh tập trung tại Quảng trường Hồng Kỳ hát hò, rồi bọn họ chia làm hai nhóm, một nhóm đến nhà tôi, một nhóm đến nhà vị đồng nghiệp của cha tôi. Nhóm đến nhà tôi đánh cha tôi đến điếc tai, cướp hết sách mang đi. Còn nhóm đến nhà người kia đánh đập chú ấy đến chết, rồi bỏ đi mà không cướp phá. Anh ấy nói, phải, loại chuyện này có thể xảy ra. Tôi nói, đây là chuyện sau này em mới biết, sau khi kết hôn và sau khi sinh Tiểu Thụ. Anh ấy nói, ồ. Tôi nói, chính Trang Đức Tăng đã giết chú ấy.

Anh ấy không nói một lời, và lại đứng trên mặt đất, nói rằng, Phó lão sư không nên nói cho tôi biết điều này. Tôi nói, em đã nói xong rồi. Anh ấy nói rằng quá khứ không liên quan gì đến hiện tại, con người đã thay đổi, việc ăn uống và trao đổi chất cũng thay đổi con người, và điều đó còn phụ thuộc vào thiện tâm của con người, Lão Trang bây giờ không phải như thế nữa. Tôi nói, em biết, em biết điều này. Anh có thể ngồi xuống không? Anh ấy nói, không, tôi phải đi đón Tiểu Phỉ. Cô nên đối xử tốt với Tiểu Thụ và sống cuộc đời của mình. Tôi nói, anh không thể ngồi xuống hay sao? Em rất khó chịu khi anh cứ đi lại như thế này. Anh ấy nói, không, đã quá muộn rồi. Dù thế nào đi nữa, tôi và Tiểu Phỉ sẽ biết ơn cô trong suốt quãng đời còn lại và sẽ không quên cô, nhưng chúng tôi sẽ sống cuộc đời của chính mình, và sống đời mình như thể nó quý giá hơn bất cứ thứ gì trên đời. Người ta phải nhìn về phía trước, chỉ có người già mới quay đầu nhìn lại quá khứ mà thôi, vì họ quá mệt mỏi để cố gắng. Có câu nói rằng sau gáy không có mắt là điềm lành, nếu sau gáy mà có mắt thì đi không nổi.

Ngày tháng cứ thế vang lên “tích tắc” và tiến về phía trước. Còn tôi thì ở lại, chứng kiến mọi thứ cứ “tích tắc” tiến về phía trước. Tôi không bao giờ gặp lại Lão Lí và Tiểu Phỉ nữa, họ cũng rời đi.


(1) Walt Whitman, nhà thơ nổi tiếng của Mỹ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: